Nalazite se: Početna » Republika Srpska » Društveni potencijali

Društveni potencijali

Primarno mjesto u društvenom potencijalu pripada stanovništvu i postojećem ekonomskom potencijalu.

Kvalitativne i kvantitativne osobine stanovništva u postindustrijskom dobu postaju najbitniji faktor razvoja nekog geoprostora, a time i prostora Republike Srpske. Pored već istaknutih odlika stanovništva Republike Srpske (mali broj, rijetka i neravnomjerna gustina naseljenosti), treba dodati i nedovoljan demografski rast. Naime, najnoviji pokazatelji govore da je stopa prirodnog priraštaja našeg stanovništva veoma niska. Negativan trend prirodnog kretanja stanovništva vodi u pravcu starenja populacije što direktno utiče na određene funkcije ekonomskog razvoja i prosperiteta, a na kraju i do biološkog opstanka stanovništva.

Bitna odlika stanovništva Republike Srpske jeste vrlo izraženo migraciono kretanje, koje je prouzrokovano ratnim sukobom (1992-1995). Na teritoriji Republike Srpske od ukupnog broja stanovnika oko 250.000 čini izbjeglo srpsko stanovništvo. Proces imigraciono-emigracionog kretanja, kako na unutrašnjem tako i na vanjskom planu nije još završen.

Obrazovna kao i kvalifikaciona struktura našeg stanovništva je po mnogim pokazateljima na zadovoljavajućem nivou. Međutim, imajući u vidu potrebe za novim bolje obučenim kadrovima i naročito odliv visokostručnih kadrova, država nastoji kvalitetno poboljšati status ovih kadrova s ciljem njihovog zadržavanja a školskom sistemu posvetiti posebnu pažnju. Pored toga, odgovarajućim mjerama demografske politike nastoji se intervenisati na izmjeni stanja u prirodnom priraštaju, prostornom razmještaju stanovništva, migracionim kretanjima, ali i ubrzati naučno-tehnološki napredak. Imajući u vidu nacionalne ciljeve i privredni razvoj, uspješno provođenje navedenih mjera imaće ključnu ulogu u opstanku i budućem ukupnom razvoju Republike Srpske.

Ekonomski potencijal čini polaznu osnovu daljeg razvoja, a obuhvata pored ostalog, privredno-administrativne centre, privredne kapacitete i infrastrukturni sistem. Republika Srpska ima veći broj manjih gradskih naselja, među kojima su neki istovremeno nosioci privrednog razvoja pojedinih područja.
Privredna struktura i izgrađeni kapaciteti na prostoru Republike Srpske predstavljaju solidnu osnovu za daljnjni uspješan razvoj. U privrednom sistemu najznačajnije mjesto svakako, pripada industriji koja predstavlja glavni segment u strategiji dugoročnog društveno-ekonomskog razvoja. Okosnicu prostorne strukture industrije čine dvije osovine, koje su rezultat prirodnih resursa, jednim dijelom, i sveukupnih društvenih faktora, većim dijelom:

– sjeverna (peripanonska), koja se pruža pravcem zapad-istok povezujući najvažnije industrijske centre (Novi Grad, Prijedor, Banja Luka, Doboj, Brčko, Bijeljina), i
– istočna (podrinjsko-hercegovačka), koja se pruža pravcem sjever-jug, povezujući Bijeljinu, Zvornik, Istočno Sarajevo, Foča i Trebinje.

Ove osovine industrijskog razvoja predstavljaju istovremeno, okosnicu privredne i socijalne integracije geoprostora Republike Srpske i njeno uključivanje u savremene tokove šireg okruženja. Sistem osovina razvoja se uglavnom poklapa sa razmještajem najvažnijih lokaciono-razvojnih potencijala za smještaj industrije, odnosno sa razmještajem proizvodnih kapaciteta, proizvodnih snaga, privrednog, demografskog i kadrovskog potencijala, urbanih centara, infrastrukture i izgrađenih socijalnih ustanova.